Met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) een nieuwe functieaanduiding aan een perceel toekennen? De rechtbank Overijssel maakt korte metten met die aanpak. Een BOPA is namelijk alleen mogelijk bij concrete activiteiten.
De casus: coffeeshop zonder horecafunctie
In de gemeente Steenwijkerland wil een vastgoedvennootschap haar bestaande coffeeshop verplaatsen naar een nabijgelegen pand in de binnenstad. Het gemeentelijke coffeeshopbeleid vereist dat een coffeeshop alleen kan worden gevestigd in een pand met een horecafunctie categorie 1 of hoger en op het nieuwe pand rust zo’n horecafunctie niet. De oplossing die het college van burgemeester en wethouders van Steenwijkerland (hierna: het college) kiest: een omgevingsvergunning BOPA verlenen voor het toevoegen van een horeca 2-aanduiding aan de begane grond van het pand. De definitie van horeca categorie 2 op basis van het vigerende omgevingsplan omvat verschillende vormen van horeca, zoals cafetaria/snackbar, lunchroom, afhaalcentrum en restaurant
Tegen dit besluit is door omwonenden bezwaar gemaakt. De bezwaarcommissie concludeert dat onvoldoende is geconcretiseerd en afgebakend welk gebruik precies is toegestaan. Het college laat desondanks het besluit in stand. De omwonenden gaan vervolgens in beroep.
BOPA alleen mogelijk bij concrete activiteit
De rechtbank legt de vinger op de zere plek. Een BOPA is geschikt voor het afwijken van het omgevingsplan voor een concrete activiteit. Het toevoegen van een functieaanduiding aan een perceel is iets anders: dat is het wijzigen van het omgevingsplan. En daarvoor geldt een andere procedure en is bovendien een bevoegdheid van de gemeenteraad en niet van het college.
Voor zover het college dus heeft beoogd de functieaanduiding horeca categorie 2 structureel aan het perceel toe te kennen, is dat besluit onbevoegd genomen en op een onjuiste grondslag gebaseerd.
De enige weg: het omgevingsplan wijzigen
De rechtbank is helder over de oplossingsrichting. Wil het college een functieaanduiding laten gelden op het perceel, dan moet dat via een wijziging van het omgevingsplan. Het onderscheid is principieel. Een BOPA verleent toestemming voor een specifieke activiteit op een specifieke locatie, in afwijking van wat het omgevingsplan toelaat. Via een BOPA een horeca-aanduiding toevoegen doet iets anders: dat voegt niet een concrete activiteit toe, maar een gebruiksmogelijkheid. Een toetsingskader dat voor herhaalde toepassing is bedoeld en dat in feite de functietoedeling van het perceel op de schop gooit. Deze uitspraak (ECLI:NL:RBOVE:2026:2351) trekt daarmee een duidelijke lijn: een BOPA kan worden ingezet om van een bestaande functietoedeling af te wijken voor een concrete activiteit, maar niet om een functieaanduiding aan een locatie toe te kennen. Daarvoor is de gemeenteraad aan zet.
Voldoet uw ontwikkeling niet aan de regels in het omgevingsplan? Wij denken graag met u mee over de te bewandelen paden.
