Nadeelcompensatie

Ondanks de rechtmatigheid van een overheidsbesluit, kan men daarvan nadelige gevolgen (schade) ondervinden. Hierbij kunt u denken aan een tijdelijke afsluiting van een weg waardoor winkels minder goed bereikbaar zijn, met als gevolg omzet- en winstverlies voor deze ondernemers. Een dergelijk nadelig gevolg kan voor vergoeding in aanmerking komen. Dit wordt ook wel nadeelcompensatie genoemd.

Wet- en regelgeving
Aan nadeelcompensatie ligt het égalité-beginsel (égalité devant les charges publique) ten grondslag. Dit beginsel is uitgewerkt in de Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten (Wns). Het gedeelte van deze wet dat voorziet in een nadeelcompensatieregeling, is tot op heden nog niet in werking getreden.

Momenteel geldt er dus (nog) geen algemene nadeelcompensatieprocedure, maar zijn er variaties op de nadeelcompensatieprocedure uitgewerkt in verschillende omgevingsrechtelijke wetten. Veel gemeenten beschikken over een nadeelcompensatieverordening. De exacte invulling van de nadeelcompensatieregeling kan dus per gemeente verschillen. In geval van grote projecten waarvoor besluiten worden genomen die schade voor de omgeving (kunnen) veroorzaken, wordt regelmatig een aparte nadeelcompensatieregeling getroffen.

Nadeelcompensatieprocedure
Een nadeelcompensatieprocedure start met het indienen van een aanvraag om nadeelcompensatie, waaraan een aantal formele voorwaarden worden gesteld. Zo dient de aanvrager aan te tonen dat er een verband is tussen de schade en het besluit van een bestuursorgaan. Uit het égalité-beginsel vloeit voort dat de schade van de aanvrager ‘abnormaal’ en ‘speciaal’ dient te zijn. De ‘abnormale’ last wordt bepaald aan de hand van het normaal maatschappelijk risico (NMR). Het bestuursorgaan weegt af of de opgelopen schade binnen het NMR valt. Bij de afweging betrekt hij onder meer of de aanvrager had kunnen verwachten dat de schade zou optreden. De andere voorwaarde, de ‘speciale’ last, heeft betrekking op de aanvrager als belanghebbende. Wordt de aanvrager onevenredig benadeeld in vergelijking met anderen, dan is er sprake van een ‘speciale’ last. Tot slot geldt dat het risico op schade door verzoeker niet actief dan wel passief mag zijn aanvaard.

Voor schade als gevolg van planologische besluiten is de planschaderegeling van de Wet ruimtelijke ordening van toepassing. Lees hier meer over planschade.

Denkt u recht te hebben op nadeelcompensatie of heeft u een andere vraag over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met een van onze bestuursrecht juristen.