Op 16 april 2026 oordeelde Rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2026:2969) dat alsnog een natuurvergunning nodig is voor Eindhoven Airport. Aanleiding van deze uitspraak is het beroep van meerdere natuurorganisaties en omwonenden tegen besluiten van de Minister voor Natuur en Stikstof (nu: staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur). Volgens eisers heeft de luchthaven gevolgen voor Natura 2000-gebieden en is daarom een natuurvergunning vereist.
Geen beroep op bestaande rechten Luchthavenbesluit 2014
Eindhoven Airport heeft in 2020 een natuurvergunning aangevraagd. In 2024 gaf de Minister aan dat een dergelijke vergunning niet nodig was, omdat het project zou passen binnen de bestaande rechten op grond van het Luchthavenbesluit 2014. Daarom stelde de Minister dat geen vergunningplicht bestond (een zogeheten positieve weigering). Wel heeft de Minister met een maatwerkvoorschrift de maximale stikstofuitstoot vastgesteld (emissieplafond).
De rechtbank volgt het standpunt van de minister niet. Om een beroep te kunnen doen op een eerder verleende vergunning (de referentiesituatie), moet sprake zijn van één-en-hetzelfde project. Het Hof van Justitie heeft met het arrest van 10 november 2022 (ECLI:EU:C:2022:864) bepaald dat een nieuwe activiteit ontstaat wanneer geen continuïteit en identiteit bestaat tussen de vergunde activiteit en de voortgezette activiteit.
De rechtbank oordeelt dat niet kan worden gesproken van ‘één-en-hetzelfde project’. Omdat de luchthaven is overgestapt van een dynamische toestemming op basis van de geluidcontour naar een statische natuurvergunning voor concreet gespecificeerde activiteiten, bestaat er naar het oordeel van de rechtbank een wezenlijk verschil tussen de aangevraagde situatie en de referentiesituatie. Ook is de luchthaven sinds 2014 uitgebreid en is de capaciteit voor civiele vluchten toegenomen.
De rechtbank vernietigt het besluit en draagt de staatssecretaris op een nieuw besluit te nemen. Daarbij ligt het voor de hand dat alsnog een passende beoordeling wordt opgesteld, inclusief een toets aan het additionaliteitsvereiste. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn voor Natura 2000-gebieden en dat de vergunde stikstofruimte niet nodig is voor natuurherstel.
Maatwerkvoorschrift vernietigd
De rechtbank vernietigt ook het maatwerkvoorschrift waarmee de minister de maximale stikstofuitstoot heeft vastgelegd. De rechtbank oordeelt dat het maatwerkvoorschrift is opgelegd in strijd met artikel 11.9, derde lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving. Deze bepaling staat het stellen van maatwerkvoorschriften niet toe als hetzelfde onderwerp via een omgevingsvergunning (lees: natuurvergunning) kan worden gereguleerd. Nu de rechtbank oordeelt dat de activiteiten van de luchthaven wél (natuur)vergunningplichtig zijn, had het emissieplafond daar onderdeel van moeten zijn.
Gevolgen
Deze uitspraak laat zien dat het enkele feit dat activiteiten binnen bestaande rechten passen, onvoldoende is. Doorslaggevend zijn continuïteit en identiteit. Tegelijk met deze uitspraak heeft Rechtbank Gelderland ook een vergelijkbare uitspraak (ECLI:NL:RBGEL:2026:2962) gedaan over de aanvraag van de natuurvergunning voor Rotterdam Airport. Ook voor Rotterdam Airport is een natuurvergunning nodig. Aan de staatssecretaris is nu de taak om een juridisch houdbare natuurvergunning te verlenen voor Rotterdam Airport en Eindhoven Airport. Dat dit nog niet zo eenvoudig is, blijkt uit de uitspraak van 4 juni 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:9782) waarin de natuurvergunning van Schiphol is vernietigd.
Heeft u vragen over natuurvergunningen, stikstofruimte of de juridische houdbaarheid van vergunningverlening? Neem gerust contact op met Catch Legal.
